దర్భంగ చివరి మహారాణి కామసుందరి దేవి కన్నుమూత

ఒకప్పుడు దేశ రక్షణ కోసం 600 కిలోల బంగారాన్ని విరాళంగా ఇచ్చి చరిత్రలో నిలిచిన దర్భంగ రాజకుటుంబానికి చెందిన చివరి మహారాణి కామసుందరి దేవి (93) కన్నుమూశారు. కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆమె, బీహార్‌లోని దర్భంగలో ఉన్న తన నివాసం కళ్యాణి నివాస్‌లో ఈ నెల 12న తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆమె మరణంతో దర్భంగ రాజవంశానికి చెందిన ప్రత్యక్ష వారసత్వ శకం ముగిసినట్లయింది.

దర్భంగ సంస్థానానికి చివరి పాలకుడైన మహారాజా కామేశ్వర్ సింగ్‌కు కామసుందరి మూడో భార్య. 1962లో చైనాతో యుద్ధం జరిగినప్పుడు, దేశ రక్షణ నిధికి దర్భంగ రాజకుటుంబం తమ ఖజానా నుంచి సుమారు 600 కిలోల బంగారాన్ని విరాళంగా ఇచ్చింది. ఈ చారిత్రక దాతృత్వంలో మహారాణి కామసుందరి పాత్రను దేశం ఎప్పటికీ గుర్తుంచుకుంటుంది. అదే ఏడాది ఆమె భర్త మహారాజా కామేశ్వర్ సింగ్ మరణించారు. అప్పటి నుంచి గత ఆరు దశాబ్దాలుగా ఆమె వితంతువుగానే జీవించారు.

భర్త మరణానంతరం ఆమె ప్రజా జీవితానికి దూరంగా ఉంటూ ఆయన జ్ఞాపకార్థం 1989లో 'మహారాజాధిరాజ్ కామేశ్వర్ సింగ్ కళ్యాణి ఫౌండేషన్'ను స్థాపించారు. ఈ ఫౌండేషన్ ద్వారా సాంస్కృతిక, సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలను కొనసాగించారు. మహారాణి అంత్యక్రియలకు బీహార్ ప్రభుత్వం తరఫున మంత్రి దిలీప్ కుమార్ జైస్వాల్ హాజరై నివాళులు అర్పించారు. "దేశానికి అవసరమైన ప్రతిసారీ దర్భంగ మహారాజులు తమ ఖజానాను తెరిచారు. ఈ రాజకుటుంబం సేవలు చిరస్మరణీయం" అని ఆయన అన్నారు. పలువురు రాజకీయ ప్రముఖులు ఆమె మృతికి సంతాపం తెలిపారు.